İzmir Atatürk Lisesi kuruluşu 1886 mı, 1888 mi polemiğinin vereceği zararlar

İzmir Atatürk Lisesi (İAL)… Okulum… Her Atatürk Liseli gibi gurur duyduğum lisem. Şanlı tarihi, yetiştirdiği öğrencileri ve efsane öğretmenleriyle okul marşında da dediği gibi ‘’ebediyen var olsun İzmir Atatürk Lisesi’’… Ancak;

Benim daha yeni öğrendiğim, fakat aslında son yıllarda mezunlar arasında ciddi tartışma konusu haline geldiğini de duyduğum bir durum var. Okulumuzun yüz yıldan uzun zamandır bilinen kuruluş tarihi 1888 iken, sonradan ortaya atılan aslında 1886 tarihinde eğitim hayatına başladığı konusu…

Önce bu konu nasıl olup da ortaya çıktı ona bir bakalım, sonrasında ise bu iki farklı tarihin gündeme getirilmesinin yarattığı ve yaratacağı sorunlara…

İki ayrı organizasyon var. Biri ‘’İzmir Atatürk Lisesi Eğitim Vakfı (1986)’’, diğeri ise ‘’İzmir Atatürk Lisesi Mezunları Derneği (2006)’’…

Bunlardan dernek olanın web sayfasında okul tarihi kısaca şöyle geçiyor; ‘’okulumuz 1888 yılında yanan eski adliye binasında (bugünkü valilik binasının bulunduğu bölgede 120 öğrenci ile birlikte 5 yıllık mekteb-i idadi (ilkokul) olarak eğitim-öğretime başlamıştır. 1890 yılında 7 yıllık idadi olmuştur. İkinci meşrutiyetten sonra 1910 tarihinde sultani (lise) olmuştur. Cumhuriyet dönemine kadar mekteb-i sultani olarak hizmet sunmuştur. Cumhuriyet dönemi ile birlikte 1922-1923 eğitim-öğretim yılında okulumuz lise olmuştur. İzmir Erkek Lisesi, İzmir Birinci Erkek Lisesi adlarını alan okulumuz 1942 yılında İzmir Atatürk Lisesi adını almıştır. 1998-1999 yılında Anadolu Lisesi statüsüne geçmiş olup, Milli Eğitim Bakanlığı’ndan alınan özel izinle okul adında ‘’Anadolu’’ kelimesi kullanılmamaktadır.’’

Bunlardan vakıf olanın web sayfasında ise okul tarihi ile ilgili yer alan bilgiler şöyle; ‘’okulumuzun İzmir İdadisi olarak açılış tarihi günümüze kadar 1888 olarak kabul edilmiştir. İAL eğitim vakfı olarak yaptığımız bazı çalışmalarda okulumuzun 1886 tarihinde açıldığı bilgisine ulaştık ve konuyu bütün olarak inceledik. Elde ettiğimiz bilgi ve belgelerle İAL ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne başvurarak konunun incelenmesini ve 1888 açılış tarihinin 1886 olarak düzeltilmesi için gereğinin yapılmasını arz ettik. Vakıf olarak ulaştığımız belgelerden ve Milli Eğitim Müdürlüğü Eğitim Müfettişleri Başkanlığı’nca hazırlanan raporun sonucu….’’ denilerek bir takım tarihi belgeler ardı sıra sıralanmış… Sonra da açıklama ‘’1887 yılında Menemen, Karaburun, Urla gibi tarım yapılan bölgelerdeki halkın İzmir’de açılan İdadi Mektebi’nin kendi çocuklarının da yararlanabilmesi için yatılı olması talep edilmiş. Bunun üzerine 1888 yılında devlet kararı ile 75 yatılı öğrenci için okula düzenleme yapılarak, zaten eğitime devam eden idadinin yeniden açılışı yapılmıştır.’’ şeklinde tamamlanmış…

Şimdi, yukarıda yer alan bilgilerden sonra konunun yaratacağı sorunlara bir göz atalım. Öncelikle anlamakta güçlük çektiğim şey zaten böylesi bir 2 yıl öne çekme çabasının neden olduğu?! Neden ile ilgili olarak bir arkadaşımın kendi tecrübelerine dayanarak yaptığı yorum var ama bunu yazının sonuna bırakacağım… Oluşacak sorunlara gelince;

Bir kere bu okul yeni belirlenen ve kabul ettirilmeye çalışılan tarihe gelinceye kadar okul rozetlerinde 1888 yazan binlerce mezun verdi ve bu mezunlar okuluna duyduğu sevgi ile okulunun kuruluş yılını içselleştirmekle kalmayıp üzerinde 1888 yazan nice sembole de sahip oldu. Yüzük, bardak, tişört, şapka, sweatshirt vs vs vs… Şimdi hepsi çöpe mi yani!

Bir diğer konu, şimdi 1886 yazan onlarca ürünü alıp da kullanacak olanlara, yıllarca okulunun kuruluş tarihini 1888 olarak bilenler ve son gelişmeden haberdar olmayanlar gördükleri yerde ‘’kardeşim bu tarih niye yanlış yazılmış böyle’’ demiyecekler mi veya kendileri bunları kullanırsa bir başka Atatürk Liseli’nin kendisinde görüp de yanlış tarih yazdığını düşüneceği kaygısını taşımayacak mı?!

1888 tarihi hafızalara yüzyılı aşkın bir süredir kazınmışken girilen bu çaba gerçekten anlamakta güçlük çektiğim bir şey! Bu okulun 1988 yılı mezunları ne kadar da mutluydu okullarının 100’ncü yıl mezunu olmaktan! O sene 100’ncü yıl anısına çıkarılan bir sürü ürün de olmuştu. Şimdi bunlar çöp mü olacak yani?! Veya 1986 yılına artık geri dönülemeyeceği için bu okulun bundan sonra 100’ncü yılına dair hiçbir anı, kayıt, ürün vb gibi şeyler olmayacak mı? Böylesi efsane olmuş bir okulun 100’ncü yılı pas mı geçilmiş olacak yani şimdi?!

1886 tarihi ile ilgili olarak görünen o ki yoğun da bir çaba harcanmış… Peki bunun altında yatan ‘’asıl’’ bir başka sebep mi var acaba?! Ben şimdi üzerinde 1888 yazan giysilerimi ne yapacağım peki?! Bu bile başlı başına sorun… Bu hareketin altında art niyet aramak istemem, istesem de bulamam zaten. Ama yukarıdaki satırlarda ifade ettiğim gibi bu işleri iyi bilen tecrübeli bir arkadaşımın yorumu oldu bu konuda bana. Ne mi dedi; ‘’vakıf-dernek kavgası bu! İki tarafın rant ve ticaret rekabeti’’…

Böyle bir durum olduğuna bırakın inanmayı, düşünmek bile istemiyorum! 138 yıldır 1888 olarak bilinen kuruluş tarihini bir takım belgelerle 1886 yılıymış aslında diyerek ortaya koyacak kadar radikal bir değişiklik çabasına girmenin altında yatan neden yine ‘’tamamen duygusal’’ ise pes diyorum!

Ben yine de iyi niyetimi koruyarak (bunun sadece tarihsel bir gerçekliği ortaya koyma çabası olduğuna inanç duyma gayretimle) olması gereken yaklaşımın sadece belgelerle ‘’o iş aslında öyle değil, böyleymiş’’ denilmesi safhasında bırakılması, sadece bilgi paylaşımı olarak kalması ve binlerce Atatürk Liseli’nin bildiği tarih olan 1888 yılının yine ürünlerde kullanılmaya devam edilmesi olduğunu düşünüyorum ve bu konudaki gerekçelerimi de yukarıdaki satırlarda sıraladım zaten…

Atatürk Lisesi ürünlerinden elde edilen gelir öğrencilere burs olarak kullanılıyor. O nedenle bu ürünlerin satışlarının düşmesine neden olacak hamlelerin yapılması bu açıdan da yanlıştır.

Zannedilmesin ki eskiden beri elinde var olan 1888 tarihli ürünlere sahip olanlar ‘’aaa meğer bu tarih yanlışmış, elimdekini bir kenara koyayım da 1886 yazanlardan alayım’’ gibi bir yaklaşımda bulunacaklar…

Veya elinde herhangi bir ürün olmayıp da yeni alacak olan eski mezun Atatürk Liseliler de emin olun ki ‘’üzerimde 1886 yazan bir şeyi görecek olan bir başka Atatürk Liseli tarih yanlış diye düşünerek benimle alay edecektir’’ düşüncesine kapılıp almaktan vazgeçecektir…

Ayrıca; Atatürk Liseli olmayanların veya olup da bu yeni gelişmeden haberdar olmayanların sokaklarda bir 1888 yazan bir de 1886 yazan farklı kişilerle karşılaşınca akılları karışacaktır haliyle…

Yani nereden bakarsanız bakın yanlış bir uygulama. Atatürk Liselilerin birliğine adeta dinamit koyan bir çalışma. Şimdiden sanal ortamlarda Atatürk Liseli’ler bu konuda bölünmüş durumda. Bunu sadece bir bilgi paylaşımı olarak deklare edersin o kadar. Bunun dışındaki uygulamaları ise ben ailesinden 5 Atatürk Liseli çıkan birisi olarak içime hiç sindiremedim doğrusu…

Sağlıcakla kalın!..