ANA SAYFA > Yazarlar > İsa Gürler (Karşıyaka Müftüsü) > Çevre bilinci

Çevre bilinci

İsa Gürler      (Karşıyaka Müftüsü)
Sosyal Medya :
08 Haziran 2023, Perşembe 17:22
963 kez okundu

Canlı cansız bütün varlıkların bir arada bulunduğu ve birbirini etkilediği çevre, güzelleştirilmek üzere insana emanet olarak verilmiştir. Ayrıca içinde yaşamın devam ettiği şu dünyada, hava, toprak ve su gibi doğal kaynaklar yalnız insanın değil yeryüzündeki bütün canlıların ortak malıdır. Dolayısıyla insanlar çevreye karşı bu bilinçle davranmak, çevreyi geliştirip güzelleştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek için sorumluluk hissetmek durumundadır. Zira çevre bilinci, çevredeki bütün canlılar, doğal, tarihi, sosyokültürel ve estetik değerler hususunda daha duyarlı olmayı ifade etmektedir.

Kur’an-ı Kerim’de, evrende tabii ve ekolojik bir dengenin varlığına dikkat çekilmiş ve bu dengenin bozulmaması gerektiği belirtilmiş, hayatı devam ettiren çevre şartlarının ve dengenin insanların eliyle bozulabileceği bildirilmiş, sorumsuzca davranışlar sergileyerek çevreyi bilinçsizce kullanmanın ve kirletmenin bütün canlılara zarar vereceği ve sonuçta korkunç felaketlerin ortaya çıkacağı hatırlatılmıştır. Doğal kaynakların israf edilmemesi emredilmiş, “İsraf etmeyin, Allah israf edenleri sevmez” buyrulmuştur. Hz. Peygamber, “Akan bir nehirde abdest alsan bile suyu israf etme” buyurmuş, kutsal gayelerle bile olsa çevrenin asli unsurlarından biri olan suyun hoyratça kullanılmasına izin vermemiştir.

Peygamberimiz, insanın toprağa karşı sorumlulukları bulunduğunu belirtmiş, bu bağlamda toprağın ekilmeksizin boş bırakılmasını hoş karşılamamış, “Kimin tarlası varsa onu eksin. Kendisi ekemezse ektirsin” buyurmuş, yine Peygamberimiz; “Her kim ölü toprağı bakımını sağlayarak ihya ederse bundan dolayı sevap kazanır. Hayvanlar ondan yararlandıkça kendisine sadaka yazılır.” buyurmak suretiyle toprağı işleyerek korumaya teşvik etmiş ve bu şekilde davranmanın çevreye katkı anlamı taşıdığını vurgulamıştır. Özellikle çarpık kentleşme neticesinde verimli tarım arazilerinin beton yığınına dönüştürüldüğü günümüzde, Peygamberimizin bu tavsiyelerine ne kadar muhtaç olduğumuz ortadadır.

Peygamberimiz zamanında bugünkü gibi çevre sorunları yoktu. Buna rağmen Peygamberimiz yüzyıllar sonrasına ışık tutacak şekilde çevreye önem vermiş, bugünün insanlarının daha iyi anlayacağı çevreyi koruyucu tavsiye ve uygulamalarda bulunmuştur.

Peygamberimiz, binaların çok yüksek olmamasını, evlerin avlulu ve bahçeli olmasını tavsiye etmiş, şehirler inşa edilirken yollarını geniş bırakmaları hususunda emir ve tavsiyeleri olmuştur. Medine’de yeni yapılacak evlerin aralarında olacak mesafeleri, yolların genişliğini bizzat tayin etme ihtiyacı hissetmiş olacak ki, yolların çeşitli yönlerden gelen yüklü develerin rahat geçebileceği bir genişlikte bırakılmasını istemiştir.

Hz. Peygamber, Mekke bölgesi gibi Medine ve civarını, Taif Şehri ve civarını bugünkü tabiriyle “milli parklar” ilan etmiş, hayvanlarının avlanmasını, ağaçlarının kesilmesini yasaklamış, koruma altına aldırmış, bu alanların korunması için özel görevliler tayin etmiştir. En zor şartlarda bile olsa yeryüzünün ağaçlandırılmasını teşvik etmiş, “Birinizin elinde bir fidan varken kıyamet kopuyor olsa bile derhal onu diksin” buyurmuş, gereksiz yere ağaçların kesilmesini, bitkilere zarar verilmesini yasaklamıştır. Bu bağlamda, hayvanlarının yemesi için ağaçtan yaprak silkeleyen kimseyi bu işi sopayla vurarak değil, ağacı sallayarak nazik biçimde yapması konusunda uyarmıştır.

“Merhamet etmeyene merhamet olunmaz” buyuran Peygamberimiz tabiatın ve çevrenin bir parçası olan hayvanlara eziyet edilmesini, aç susuz bırakılmasını yasaklamış, susuzluktan ağzı kurumuş, dili sarkmış bir köpeğe kuyudan ayakkabısıyla su çıkarıp susuzluğunu gideren bir kimsenin cennetlik olduğunu söylemiştir. Bunun tam aksine bir kediyi hapsedip açlıktan ölmesine sebep olan birinin, bu davranışı yüzünden cehenneme girdiğini nakletmiştir.

Tabiatı korumak için büyük bir hassasiyet gösteren Peygamberimiz çevrenin temiz tutulmasını öğütlemiş, özellikle göl, deniz ve akarsuları, cadde ve sokakları, halkın kullandığı umumi mekanları, dinlendikleri alanları kirletmeyi yasaklamıştır.

Bizi kuşatıp kucaklayan çevre Allah’ın bize en değerli emanetlerinden biridir. Ancak, insanoğlunun yaptıkları sonucunda bugün çevre sorunları olarak adlandırılan küresel bir çevre bunalımı ortaya çıkmış, sadece insanı değil her türlü varlığı tehdit eder hale gelmiştir. İnsanlığın müşterek mirası olan dünyayı  yaşanamaz hale getirmeye kimsenin hakkı yoktur. Tabiata zarar verecek her davranış günahtır, Yüce Allah’a saygısızlıktır. Çevreyi korumak, tabiatı doğal haliyle yaşatmak insani, ahlaki ve dini bir görevdir. Gidenler geri gelir mi bilinmez. Ancak, hiç değilse mevcut hali daha da kötüleştirmeyelim.  Doğal çevrenin korunmasına ve temizliğine özen  gösterelim. Doğanın bir parçası olduğumuzu, doğaya verilecek bir zararın sonuçta kendimize döneceğini unutmayalım.  Yazımızı da bir Kızılderili atasözüyle sonlandıralım; “Toprak çölleşip son ağaç kuruduğunda anlayacaksınız banknotların para etmediğini!”


PAYLAŞ

Yazara Ait Diğer Makaleler

13.06.2024 Bayramlar, affetme ve kucaklaşma günleridir

31.05.2024 İçimiz, dışımız, çevremiz tertemiz olsun

17.05.2024 Atatürk, çocuklar ve gençler

14.05.2024 Milli Mücadele Kahramanlarından Binbaşı Ayşe

22.04.2024 Kurtuluş Savaşı'nın çocuk kahramanı

15.04.2024 Acele mi, ecele mi?

09.04.2024 Bayramınız mübarek olsun

14.03.2024 Sevgi ve rahmet ayı

07.03.2024 8 Mart Dünya Kadınlar Günü

22.02.2024 Kadın insanlığın varlık sebebidir

12.02.2024 Sevgi; hayatın en büyük pınarı

25.01.2024 Ahlakın temeli

10.01.2024 Karşıyaka'mızın Aziz Misafiri; Zübeyde Hanım

27.12.2023 2023 Yılını uğurlarken

14.12.2023 İnsan hakları

30.11.2023 Kadının onuru, bedeni ve can güvenliği dokunulmazdır

09.11.2023 Büyük Önder Atatürk'ün dilinden dualar

27.10.2023 Kurtuluş Destanı Cumhuriyet

14.10.2023 Merhamet

29.09.2023 İyi insan

09.09.2023 Bağımsızlığın simgesi İzmir

24.08.2023 Türk'ün zaferler ayı: Ağustos

15.08.2023 Hünkar Hacı Bektaşı Veli

31.07.2023 Aşure; paylaşmanın ve sevginin ifadesidir

15.07.2023 Tarih boyunca din istismarı

27.06.2023 Komşu hakkı Tanrı hakkıdır

19.05.2023 19 Mayıs 1919

28.04.2023 Emek kutsaldır

22.04.2023 Sevgi ve barış günüdür bayramlar

06.04.2023 Gönül gözlü Aşık Veysel

24.03.2023 Paylaşma Şöleni: Ramazan

13.03.2023 Milli Şairimiz Mehmet Akif

10.02.2023 Milletimizin başı sağ olsun

21.12.2022 Çocukların istismarı insanlık dışı bir eylemdir

22.11.2022 Kadına şiddet insanlıkla bağdaşmaz

09.11.2022 Atatürk’ü anarken

28.10.2022 Cumhuriyet Bayramı

14.10.2022 Yaşanabilir en güzel örnek

09.09.2022 Kalpaklı Müftü

26.08.2022 Kahramanlık destanı: 30 Ağustos

03.08.2022 Aşure Günü

20.07.2022 Din istismarı

08.07.2022 Bir tatlı tebessüm

29.06.2022 Gerçek güç gösterisi

19.05.2022 Kurtuluş Savaşı'nda Türk Kadını

10.05.2022 Trafik kurallarına uymak; ahlaki, insani ve vicdani bir görevdir

27.04.2022 Kadir Gecesi

20.04.2022 Mutlu ve kutlu bir gün: 23 Nisan

08.04.2022 Kimse yalnız kalmasın

18.03.2022 Çanakkale Zaferi’nin kadın kahramanları

07.03.2022 Kadına şiddet insanlık suçudur

12.02.2022 Sevgiyle olgunlaşır insanın insanlığı

12.01.2022 Zübeyde Ana

30.12.2021 Sevgi dolu nice yıllara...

24.11.2021 Vefa

09.11.2021 10 Kasım

11.10.2021 Atatürk'te Peygamber Sevgisi

08.09.2021 Kuvayımilliyeci Müftü

26.08.2021 Zafer Bayramı

13.08.2021 Ağaç ve Orman Sevgisi

28.07.2021 İyi ki varsınız...

16.07.2021 Dini istismar edenlere karşı duyarlı ve uyanık olalım

30.06.2021 Yalnızlık ürpertisi

17.05.2021 19 Mayıs

12.05.2021 Nice Bayramlara… Sağlık ve Afiyet içinde

05.05.2021 İyilik mutluluktur

22.04.2021 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı

12.04.2021 Ramazan; rahmet ve bereket ayı

17.03.2021 Çanakkale Zaferi

07.03.2021 Kadına şiddet, acizliğin ve vicdansızlığın zirve noktası

12.02.2021 Sevgi; evrenin en büyük gücü

12.01.2021 Zübeyde Hanım büyük Türk Kadını

31.12.2020 Yeni yıla girerken

15.12.2020 Su gibi aziz, toprak gibi mütevazi

03.12.2020 Dünya Kadın Hakları Günü

23.11.2020 En hakiki mürşit, ilim

09.11.2020 10 Kasım

27.10.2020 Cumhuriyet Bayramı

20.10.2020 İnsana saygı; Allah’a saygı. Halka hizmet; Hakk’a hizmet

05.10.2020 Hayvanlara karşı da merhametli olalım

18.09.2020 Gazilerin Gazisi

08.09.2020 9 Eylül; İzmir’in Kurtuluşu

27.08.2020 30 Ağustos Zafer Bayramı

19.08.2020 Aşure Günü

30.07.2020 Hayat bayram olsa...

16.07.2020 15 Temmuz ve din istismarı

29.06.2020 Kalp kırmayalım, gönül incitmeyelim

16.06.2020 Babalar Günü

22.05.2020 Bayramınız kutlu olsun

15.05.2020 Kadir Gecesi

07.05.2020 Anneler Günü

23.04.2020 23 Nisan

20.04.2020 Ramazan ayına girerken 

06.04.2020 Her şeyden önce insan!

30.03.2020 Yaşlılar; toplumun temel direği

23.03.2020 Sağlık; en büyük nimet

17.03.2020 Onlar olmasalardı

05.03.2020 Dünya Kadınlar Günü

13.02.2020 Sevelim, Sevilelim

13.01.2020 Ebedi Karşıyakalı: Zübeyde Hanım

25.12.2019 Yeni yılınız kutlu olsun

07.12.2019 Atatürk ve Kadın Hakları

25.11.2019 Atatürk; En Büyük Kahraman

07.11.2019 Atatürk

24.10.2019 Cumhuriyetimiz 96 yaşında

15.10.2019 Mehmetçiklerimiz

07.10.2019 Karşıyakamız'a toz kondurmayalım

26.09.2019 Teşekkür etmek

18.09.2019 Şanlı Gazi


SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

Köşe Yazarları

Anket

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?